BÖLÜM 3
Pozlama AyarlarıOtomatik pozlama (exposure) özelliği dijital makinenizin en önemli özelliklerinden biridir. Bu özellik sayesinde makine, ışığın miktarını (parlaklığını) ölçerek olması gereken deklanşör hızını ve diyafram aralığını kendisi seçer. Böylece kullanıcı dikkatini sadece çekeceği sahneye odaklar. Bu elbette çok büyük bir kolaylıktır. Özellikle de düşünme fırsatı olmadığı zaman yapılan çekimlerde.
Bununla birlikte pozlama ayarını her zaman için otomatik pozlama sistemine bırakamayız. Çoğu ışık ortamında bu otomatik sistem oldukça iyi sonuç vermekle beraber, bazı durumlarda
Konunun devamı sadece kayıtlı kullanıcılara görünür.
Giriş yapınız: Giriş Ya da buradan Üye Olunuz Cafein Forumları Üyeliği Ücretsizdir. |
Eğer kadraja düşen sahnenin arkaplanı karanlık sadece belli bir bölümü aydınlık ise, bu durumda otomatik pozlama sistemi yanılgıya düşer ve tüm sahneyi karanlık olarak görerek bunu gidermek için ışık düzeyini arttırır. Bunu sonucunda aşırı ışıklanmış (overexposed) bir resim oluşur.
Bu liman resminde, sabah yükselen güneş sadece bir tekneyi aydınlatmaktadır. Eğer ışık düzeyi (-2) adım azaltılmazsa, arkaplan olması gerekenden daha parlak ve beyaz tekne de bembeyaz çıkar. Öyle ki teknenin adı okunamaz olur. Bu durum uygun olmayan ışık düzeyinde ayrıntıların kaybolmasına bir örnektir. Buna benzer bir sahne "spot ölçüm yöntemini" kullanmak için ideal bir durumdur.
Konunun devamı sadece kayıtlı kullanıcılara görünür.
Giriş yapınız: Giriş Ya da buradan Üye Olunuz Cafein Forumları Üyeliği Ücretsizdir. |
Çoğu sahnede, özellikle parlak ışığa maruz kalan veya derin gölgelere sahip sahnelerde, parlaklık düzeyi makinenin sensörünün algılayabileceğinden çok daha fazladır. Böyle bir sahne karşısındayken şunun kararını vermek gerekir: Parlak bölge veya gölgeli alan resmin en önemli bölümü müdür? Bu sorunun cevabına göre pozlama ayarını uygun şekilde yapmak gerekir.
Yüksek kontrasta sahip bu gibi durumlarda, ana obje kadrajın tamamını doldurana kadar sahneye yaklaşınız. Uygun uzaklıkta pozlama ayarını kilitleyiniz (exposure lock).
Yüksek kontrastla başa çıkmanın bir başka yolu "dolgu flaş" (fill flash) kullanmaktır. Örneğin, yandan veya arkadan aydınlatılmış bir portre, önden aydınlatılmış bir portreden daha etkin ve ilginç bir resim verebilir. Ancak bu durumda yüzün bir kısmı gölgede kalabilir. Bunun üstesinden gelmek için dolgu flaş kullanılmalıdır.
İpucu:
Yüksek kontrast durumunda, bazı makineler resmi çekerken kontrastın azaltılması için ayar yapılmasına izin vermektedir.
Yandaki resim kontrast durumuna tipik bir örnektir.
Resmin çekildiği kemer karanlık, resmi çekilen bina ise güneş tarafından yoğun bir şekilde aydınlanmaktadır. Sahnenin bu iki bölgesi de mükemmel bir şekilde pozlanamayacağı için, kemer simsiyah çıkacak şekilde resmedilmiştir.
POZLAMANIN ZOR OLDUĞU SAHNELER. Bazan bir sahnenin ışık miktarını ölçmek otomatik pozlama sistemi için çok zor hatta imkânsız olabilir. Neon cadde ışıkları, havai fişek gösterisi, ayışığın aydınlanmış sahneler bu gibi durumlara örnek verilebilir.
Böylesi durumlarda en kolay yol, makinenizin pozlama ayarıyla deneme yaparak resim çekmektir. Makinenin otomatik sistemi devredeyken bir resim çektikten sonra, pozlama telafisini (+) ve (-) yönde değiştirerek başka pozlar çekip bunları kıyaslayarak en iyiye ulaşmaya çalışmalısınız.
Bu resmin ışık yoğunluğunu ölçmek oldukça zordur. Bulutlar arasında aydınlık bir gökyüzü, güneş tarafından gayet parlak şekilde aydınlatılmış bir balıkçı ve karanlık bir arkaplan. Aydınlanmadaki bu değişliklikler bu sahneyi resmetmeyi zorlaştırır.
Bu resimde olduğu gibi, resmin alanı içinde nisbeten az yer kaplayan konu yoğun ve parlak bir gökyüzü tarafından bastırılmıştır. Otomatik pozlama sistemi gökyüzünün aydınlığına aldanıp resmin ışık seviyesini düşürür. Bu durumda ana objelerin karanlık çıkması kaçınılmaz olur. Böylesi durumlar, pozlama telafisinin arttırılması için tipik örneklerdir.
MANUEL POZLAMA NASIL YAPILIR Günümüzde tüm dijital fotoğraf makineleri, resmi istediğiniz ışık düzeyinde çekmeniz için pozlama ayarını manuel yapmanıza imkân sağlamaktadır.
Bu bölümde 2 pozlama yöntemini anlatacağız.
POZLAMA TELÂFİSİ. Pozlama telâfisi sayesinde makinenin otomatik olarak koyu ya da açık çekeceği bir sahneyi istediğiniz ışık düzeyinde çekersiniz. Işığı arttırmak için pozlamayı arttırmak, ışığı azaltmak için pozlamayı azaltmak gerekir. Işık düzeyi belli "adım"larla değiştirilir. Her bir adım -yönüne göre- ışık düzeyini arttırır veya azaltır.
Örnek olarak: Pozlama 1 adım arttırıldığı zaman bunun anlamı, diyafram (+1) açılır veya deklanşör hızı düşer.
Günümüz dijital fotoğraf makinelerinde pozlama ayarı genellikle (+2) ile (-2) arasında ve 1/3 adım olarak ayarlanır. Bu değerler neredeyse standart hale gelmiştir.
Pozlama ayarını yapmak kolaydır, çünkü ışık düzeyinin değişikliğini LCD ekranda anında görebilirsiniz. Elektronik vizör de aslında bir çeşit minik LCD ekran olduğu için aynı şekilde değişiklikleri burada da görebilirsiniz. Ancak optik vizör, sadece sahneyi görmenizi sağlayan ufak bir mercek olduğu için, yapılan pozlama ayarını optik vizörde göremeyiz.
Pozlama ayarının resmin ışık düzeyi üzerindeki etkisini bu örnekte görmek mümkün. İdeal pozlamanın (0) değeri olduğunu kabul edersek, (+) ve (-) yöndeki değişikliklerin resme etkisi son derece açık görünmektedir.
Pozlama ayarlarının hangisinin nerede kullanılacağını kısaca özetleyelim:
· (+2) Kontrast yüksek ve önemli alanlar gölgelidir.
· (+1) Yandan veya arkadan aydınlanan sahneler, kumsal, kar gibi parlak bir ışık kaynağı veya parlak objeler içeren sahneler. (örnek: Beyaz bir zemin üzerindeki beyaz bir kedi)
· ( 0 ) Standart ayar budur. Sahnenin tümü dengeli aydınlanmıştır ve ana objeler arkplandan daha koyu değildir.
· (-1) Arkaplan asıl objeden daha koyudur, örneğin koyu renk bir duvar önündeki bir portre. Ayrıca çok koyu objeler için de bu ayar kullanılır. (Örnek: Siyah zemin üzerindeki siyah bir kedi)
· (-2) Alışılmadık kontrast durumları için idealdir. Özellikle arkaplanın çok koyu olup resimde çok yer kapladığı durumda, daha parlak yerlerdeki ayrıntıları korumak istiyorsanız bu ayar kullanılmalıdır.
İpucu:
Resmedilen obje parlak ise (+) pozlama telafisi yapın. Resmedilen obje koyu ise (-) pozlama telafisi yapın.
POZLAMA KİLİDİ. Dijital makinenizin deklanşör düğmesine yarım basıp tutarsanız, makine odak ayarını ve pozlamayı otomatik olarak yapacaktır. Kadrajda görünen sahneye göre ışık ayarı yapılır. Düğmeye basmaya devam ederek makineyi başka bir taraf odaklarsanız veya ilk odakladığınız sahneye yaklaşırsanız ilk pozlama ayarı geçerli olacaktır. Buna pozlama kilidi (exposure lock) adı verilir. İstediğiniz noktada odaklamayı tekrar sağladıktan sonra deklanşör düğmesine tam basarak resmi çekiniz.
Burada yapılan işlem -kolayca anlaşılacağı gibi- makinenin belli bir sahneyi baz alarak pozlamayı yapmasını sağlamak ve sonra sahneyi değiştirerek mevcut ayarlarla resmi çekmektir.
PARLAKLIK VE KONTRAST KONTROLÜ Bazı fotoğraf makineleri resmi çekerken parlaklık ve kontrast ayarı yapmanıza imkân tanır. Bu özelliğe sahip olmayan makinelerle çekilen resimlerin parlaklık ve kontrast ayarı ancak bir resim editör programı yardımıyla yapılabilir.
PARLAKLIK. Parlaklık ayarı yardımıyla resmin tümünün parlaklığı arttırılır veya azaltılır.
Parlaklığı azaltmak resmi daha koyu yaparken parlaklığı arttırmak resmi daha aydınlık yapar (sağda).
KONTRASTKontrast ayarı, bir resimdeki açık ve koyu olan bölgeler arasındaki ışık farkını ayarlamak demektir.
Kontrastı azaltmak resmin renklerinin daha yumuşak ve düz görünmesine neden olurken (solda) kontrastı arttırmak resmi daha keskin ve canlı yapar. [/logged]
Resim - Fotoğraf
